साँगुरीगढी गाउँपालिका–६ स्थित पर्यटकीय गाउँ नाम्जेमा सञ्चालित होमस्टे साथसाथै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकसँगै विद्यार्थीका लागि पनि अध्ययन तथा अनुसन्धानको आकर्षक गन्तव्य......

साँगुरीगढी । धनकुटाको साँगुरीगढी गाउँपालिका–६ स्थित पर्यटकीय गाउँ नाम्जेमा सञ्चालित होमस्टे पछिल्लो समय आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकसँगै विद्यार्थीका लागि पनि अध्ययन तथा अनुसन्धानको आकर्षक गन्तव्य बन्न थालेको छ । प्राकृतिक सौन्दर्य, स्थानीय संस्कृति र मौलिक जीवनशैलीका कारण पर्यटकको रोजाइमा पर्दै आएको नाम्जेमा विभिन्न विद्यालय तथा कलेजका विद्यार्थीहरू शैक्षिक तथा व्यावहारिक अध्ययनका लागि पुग्न थालेका छन् ।

यसैक्रममा होलिल्याण्ड इन्टरनेशनल कलेजका विद्यार्थीहरूले नाम्जे पुगेर स्थलगत अध्ययन तथा फिल्ड वर्क गरेका छन् । होटल म्यानेजमेन्ट तथा टुरिजम विषय अध्ययनरत विद्यार्थीहरूले नाम्जेको स्थानीय पर्यावरण, वनस्पति, औषधीय जडिबुटी, हर्बेरियम संकलन तथा स्थानीय होमस्टेको आतिथ्यता र व्यवस्थापकीय पक्षबारे प्रत्यक्ष अध्ययन गरेका हुन् ।
स्थलगत अध्ययनका क्रममा विद्यार्थीहरूले कक्षाकोठामा सैद्धान्तिक रूपमा अध्ययन गरेका वनस्पति तथा जडिबुटीलाई प्रत्यक्ष रूपमा चिन्ने र तिनका विशेषता तथा उपयोगिताबारे जानकारी लिएका थिए । विद्यार्थी विलसन राईले कक्षाकोठामा पढेका विषयलाई प्रकृतिको काखमा पुगेर प्रत्यक्ष रूपमा बुझ्न पाउँदा नयाँ अनुभव भएको बताउनुभयो ।
उहाँले विभिन्न प्रकारका फूल तथा बिरुवाका विशेषता र मानव स्वास्थ्यमा हुने फाइदाबारे शिक्षकबाट जानकारी लिएको बताउँदै थप वनस्पतिहरूको नमुना संकलन गर्ने तयारी भइरहेको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार किताबमा मात्र पढेका विषयलाई प्रत्यक्ष रूपमा देख्न, छुन र त्यसबारे जानकारी लिन पाउँदा अध्ययन अझ प्रभावकारी भएको छ ।

हर्बेरियम संकलनमा सहभागी विद्यार्थीहरूले नाम्जेको माथिल्लो भेगमा पाइने विभिन्न प्रजातिका वनस्पतिको नमुना संकलन गरेका छन् । विद्यार्थीहरूका अनुसार ८ देखि १० प्रकारका वनस्पतिका नमुना संकलन गरेका थिए भने करिब १५ देखि १६ प्रकारका नमुना संकलन गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो । चिसो मौसम तथा वर्षायाममा पाइने स्थानीय वनस्पतिहरूको नमुना संकलन गरी हर्बेरियम तयार गर्ने काम भइरहेको उनीहरूले बताएका छन् ।

स्थलगत अध्ययनका क्रममा विद्यार्थीहरूले औषधीय जडिबुटीको समेत पहिचान गरेका छन् । उनीहरूले सेन्टेला अर्थात् घोडताप्रे नामक वनस्पतिको नमुना संकलन गर्दै यसको औषधीय तथा सौन्दर्यसम्बन्धी उपयोगिताबारे जानकारी लिएका थिए । विद्यार्थीहरूका अनुसार सेन्टेला छाला तथा अनुहारको सौन्दर्यका लागि उपयोगी मानिनुका साथै अन्य औषधीय गुणसमेत रहेको जानकारी उनीहरूले स्थलगत अध्ययनबाट पाएका छन् ।
वनस्पति अध्ययनकै क्रममा विद्यार्थीहरूले कोसेबाली तथा अन्य वनस्पतिको जरामा पाइने गाँठो अर्थात् रुट नोडुल्सको समेत प्रत्यक्ष अध्ययन गरेका थिए । जरामा पाइने यस्ता गाँठोमा रहेका सूक्ष्मजीवले वायुमण्डलमा रहेको नाइट्रोजनलाई स्थिरीकरण गरी माटोको उर्वराशक्ति बढाउन सहयोग गर्ने प्राकृतिक प्रक्रियाबारे विद्यार्थीलाई स्थलगत रूपमा जानकारी दिइएको थियो । यसले विद्यार्थीलाई पुस्तकमा पढेको जैविक तथा पर्यावरणीय प्रक्रियालाई प्रत्यक्ष रूपमा बुझ्ने अवसर दिएको थियो ।
होलिल्याण्ड इन्टरनेशनल कलेजका सीईओ लोकेन्द्र श्रेष्ठले विद्यार्थीलाई किताबी ज्ञानमा मात्र सीमित नराखी वास्तविक व्यावसायिक तथा प्राकृतिक परिवेशसँग जोड्न फिल्ड वर्कका लागि नाम्जे ल्याइएको बताउनुभयो । होटल म्यानेजमेन्ट र टुरिजम विषयका विद्यार्थीका लागि परियोजना कार्यअन्तर्गत स्थलगत अध्ययन गराइएको उहाँको भनाइ छ । श्रेष्ठका अनुसार विद्यार्थीहरूले नाम्जेका होमस्टे तथा स्थानीय होटल सञ्चालकहरूले व्यवसाय कसरी सञ्चालन गरिरहेका छन्, पर्यटकलाई कस्ता सेवा तथा सुविधा दिइरहेका छन् र भेडेटार–नाम्जे क्षेत्रमा पर्यटकका लागि उपलब्ध मनोरञ्जन तथा पर्यटकीय गतिविधि के–कस्ता छन्लगायत, होटल तथा होमस्टे सञ्चालक, स्थानीय व्यवसायी र पर्यटकसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्दा विद्यार्थीले व्यावसायिक अनुभव र व्यवहारिक ज्ञान हासिल गर्न सक्ने उहाँले बताउनुभयो ।

कक्षाकोठामा गरिने पठनपाठनभन्दा फिल्डमा पुगेर गरिने सिकाइ धेरै प्रभावकारी हुने भएकोले यस्ता स्थलगत अभ्यासले विद्यार्थीमा व्यावसायिक आत्मविश्वाससमेत बढाउने बताइएको छ । प्राकृतिक सौन्दर्यसँगै मगर संस्कृति, स्थानीय आतिथ्यता, मौलिक परिकार र विशिष्ट भौगोलिक पहिचानका कारण नाम्जे लामो समयदेखि पर्यटकको आकर्षणको केन्द्र बन्दै आएको छ । पछिल्ला वर्षमा नाम्जेमा पर्यटनसँगै शैक्षिक तथा अनुसन्धानात्मक गतिविधिसमेत बढ्दै जान थालेका छन् । होमस्टेमा आउने पर्यटकसँगै विद्यार्थीहरूका लागि पनि नाम्जे खुला प्रयोगशालाजस्तै बन्दै गएको आभाष हुन थालेको छ ।