सुनसरीको धरान–५ ठिंगाबारीका दुई दाजुभाइले पशुपालनसँगै सुरु गरेको ड्रागन फल खेती अहिले स्थानीय कृषिको प्रेरणादायी उदाहरण

धरान । सुनसरीको धरान–५ ठिंगाबारीका दुई दाजुभाइले पशुपालनसँगै सुरु गरेको ड्रागन फल खेती अहिले स्थानीय कृषिको प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ । नव ऊर्जा बहुद्देश्यीय कृषि फर्म सञ्चालन गर्दै आएका कृषक सूर्य लिम्बु र उनका भाई देवी लिम्बुले नेपाली माटोमै गुणस्तरीय तथा अर्गानिक ड्रागन फल उत्पादन गर्दै विदेशी आयात प्रतिस्थापनको अभियानलाई व्यवहारमै उतारेका हुन् ।

पछिल्लो समय स्वास्थ्यप्रति सचेत उपभोक्ताको रोजाइमा पर्न थालेको ड्रागन फल अहिले धरानसहित आसपासका बजारमा उच्च मागमा रहेको छ । दक्षिण अमेरिकाको मेक्सिकोबाट सुरु भएको यो फलको खेती भियतनाम, थाइल्यान्ड हुँदै नेपालसम्म आइपुगेको हो । केही वर्षअघिसम्म विदेशबाट आयात हुने ड्रागन फल अहिले भने नेपाली किसानकै मेहनतले स्थानीय बजारमा सहज रूपमा उपलब्ध हुन थालेको छ ।
धरान–५ ठिंगाबारीस्थित नव ऊर्जा बहुद्देश्यीय कृषि फर्म मा व्यावसायिक रूपमा पशुपालनसँगै आधुनिक र अर्गानिक प्रविधिबाट रेड भेराइटी ड्रागन फल उत्पादन भइरहेको छ । कृषक सूर्य लिम्बुका अनुसार अन्य फलफूल वर्षमा एकपटक वा सीमित सिजनमा मात्रै उत्पादन हुने भए पनि ड्रागन फल भने जेठदेखि कात्तिक–मंसिरसम्म लगातार ९ देखि १० लटसम्म फल्ने भएकाले यसको व्यावसायिक सम्भावना अत्यन्त राम्रो छ ।

उनले अरू फलहरू सिजनमा मात्रै पल्ने भएपनि ड्रागन फल लामो समयसम्म उत्पादन दिने बताए । लिम्बुले यसको बजार अत्यन्त राम्रो भएकोले थोक तथा खुद्रा बजारमा सहजै बिक्री हुने भएकोले स्थानीय बजारमै माग धेरै भएकाले उत्पादन बाहिर पठाउनुपर्ने अवस्था नरहेको बताए ।
उनका अनुसार फर्ममा उत्पादन हुने शत प्रतिशत अर्गानिक रेड भेराइटी ड्रागन अत्यधिक रसिलो, स्वादिलो र ताजा हुने भएकाले उपभोक्ताहरू प्रत्यक्ष फार्ममै पुगेर खरिद गर्ने गरेका छन् । विदेशबाट आउने फलभन्दा स्थानीय उत्पादन धेरै ताजा र गुणस्तरीय हुने भएकाले उपभोक्ताको आकर्षण पनि बढ्दो छ ।
ड्रागन फल स्वास्थ्यका दृष्टिले समेत अत्यन्त लाभदायक मानिन्छ । फर्मले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार यसमा पर्याप्त मात्रामा क्यालोरी, कार्बोहाइड्रेट, फाइबर र प्रोटिन पाइन्छ । पोषक तत्वले भरिपूर्ण भएकाले यो फल स्वास्थ्यप्रेमी उपभोक्ताको रोजाइमा पर्दै गएको छ ।
कृषक लिम्बुले स्थानीय उत्पादनको प्रवद्र्धनले अर्थतन्त्र बलियो बन्ने विश्वास व्यक्त गर्दै हाम्रै धरानको माटोमा उब्जिएको यो फल आयातित भन्दा कयौँ गुणा ताजा, रसिलो र मीठो हुने बताए । राज्यले स्थानीय उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने हो भने किसान पनि आत्मनिर्भर हुने् र देशको अर्थतन्त्र पनि सबल बन्ने विश्वास व्यक्त गरे ।

धरान–५ ठिंगाबारीमा सञ्चालित यो कृषि फर्म अहिले सुनसरी जिल्लाकै अग्रणी कृषि केन्द्रका रूपमा चिनिन थालेको छ । पशुपालनसँगै आधुनिक फलफुल खेतीलाई जोडेर गरिएको यो प्रयासले स्थानीय युवामा कृषि प्रतिको आकर्षण समेत बढाएको छ । कृषिलाई परम्परागत जीविकोपार्जनको माध्यमबाट आधुनिक उद्यममा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण नव ऊर्जा बहुद्देश्यीय कृषि फर्मले प्रस्तुत गरेर देखाएको छ ।